Świdermajer XXI wieku

Willa przy ul. Uroczej w Józefowie, zdj. A. JungJózefów, Świdermajer, zdj. R. LewandowskiWilla przy ul. Wyszyńskiego w Józefowie, zdj. A. JungWilla przy ul. Zielnej w Józefowie, zdj. A. JungJózefów, Świdermajer, zdj. R. LewandowskiJózefów, Świdermajer, zdj. R. Lewandowski

Jest willowa miejscowość,
nazywa się groźnie Świder,
rzeczka tej samej nazwy

lśni za willami w tyle,

tutaj nocą sierpniową,
gdy pod gwiazdami idę,
spadają niektóre gwiazdy,

ale nie na te wille,

spadają bez eksplozji
na biedną głowę moją,
a wille w stylu groźnym
jak stały, tak stoją -

dzień i noc; i znów nocą
nikły blask je oświetla;
cóż im “Concerto grosso”
Fryderyka Jerzego Haendla!

Te wille, jak wójt podaje,
są w stylu “świdermajer”.

Konstanty Ildefons Gałczyński

Świdermajer to architektura drewniana, głównie letniskowa, z przełomu XIX i XX wieku, charakterystyczna przede wszystkim dla Linii Otwockiej na trasie Warszawa - Śródborów. Pojedyńcze budynki można również znnaleźć w innych miejscowościach podwarszawskich. Twórcą tego unikalnego stylu w architekturze mazowieckiej, polskiej i światowej był Michał Elwiro Andriolli, słynny malarz, grafik i ilustrator książek polskich, francuskich i amerykańskich (wykonał np ilustracje do Pana Tadeusza). Andriolli, z pochodzienia Włoch, od 1880 roku mieszkał nad Świdrem. Odkrył te tereny jako letnisko dla Warszawiaków. Tworząc nowy styl w polskiej architekturze połączył on elementy historycznej architektury mazowieckiej, rosyjskiej i alpejskich schronisk. Dla stylu charakterystyczne są drewniane ganki, ażurowe zdobienia werand i ganków, szpiczaste zwieńczenia dachów. Nazwa świdermajer pojawiła się po raz pierwszy w wierszu K. I. Gałczyńskiego Wycieczka do Świdra.

Fenomenem, który powinien dać do myślenia miłośnikom ładu przestrzennego i edukacji architektonicznej, jest to, że jeden człowiek potrafił w tak znaczący i elegancki sposób ukształtować krajobraz architektoniczny regionu. Dziś dziedzictwo Andriollego, w większości zaniedbane, podpalane, jest zagrożone zniknięciem. Bajkowych, drewnianych willi, których przed wojną były setki, jest coraz mniej. Te, które ocalały, są przeważnie w złym stanie.

Jaka przyszłość czeka Świdermajery w XXI wieku?

W dniach 30 i 31 maja 2009 roku Miejski Ośrodek Kultury w Józefowie we współpracy z organizacjami pozarządowymi zajmującymi się ochroną architektury świdermajer zaprasza na sesję naukową poświęconą historii i przyszłości architektury willi w stylu świdermajer. W ramach Otwartych Ogrodów w Józefowie zapraszamy na następujące wydarzenia związane z architekturą świdermajer:

OGRÓD - PROJEKT ŚWIDERMAJER XXI WIEKU - uroczyste otwarcie, spotkanie i dyskusja z zaproszonymi architektami (m.in. Marek Przepiórka, Jakub Westrych, Dariusz Tyzo) projektującymi współczesne domy z elementami stylu świdermajer. Prezentacja makiet, realizowanych projektów, wystawa prac przedstawiających detal architektoniczny.

Omówienie z architektami i zaproszonymi stolarzami-snycerzami możliwości aranżacyjnych istniejących już budynków.

Prezentacja publikacji pt. Projekt Świdermajer XXI wieku.

Przedstawienie możliwości współpracy z INTBAU (International Network for Traditional Building, Architecture & Urbanizm) w zakresie realizowania Projektu Świdermajer XXI wieku.
Miejsce: MOK Józefów.
Organizatorzy:
Robert Lewandowski, Świdermajer - Stowarzyszenie Miłośników Drewnianej Architektury Linii Otwockiej, www.swidermajer.org
Marek Przepiórka, P&T Studio,
Magdalena Prosińska, Fundacja Dziedzictwo dla Przyszłości (polski partner INTBAU)

OGRÓD - ULICA ŚWIDERMAJER - uliczna wystawa fotografii.
Miejsce: Ul. 3.maja /na odcinku od ul. Polnej do ul. Granicznej/
Organizator: Robert Lewandowski, serwis internetowy www.swidermajer.pl

OGRÓD DESIGNU DLA DZIECI (7 - 11 lat) cz 1- warsztaty „Mała Rzecz dla Świdermajera” przez dwa dni projektujemy przestrzeń Józefowa. Zaczynamy od spaceru - szlakiem drewnianej architektury, wraz ze szkicownikiem, aparatem i otwartą na inspiracje głową. Nasze zadanie to zaprojektować system informacji dla miasta: szlak Świdermajer oraz zestaw mebli miejskich nawiązujących formą do tradycyjnej drewnianej architektury. Tworzymy prototypy, które będą mogli zobaczyć wszyscy mieszkańcy Józefowa
Miejsce: Ogród Domu Nauki i Sztuki,
Organizator: Fundacja Hopsiup Project
Prowadzenie: Katarzyna Domagalska

OGRÓD FOTOGRAFICZNY - wystawa fotografii Tomasza Kapusty „Świdermajer Fotografie”. Rodowity mieszkaniec Otwocka. Z wykształcenia i zamiłowania pedagog. Czas
dzieli pomiędzy pracę z młodzieżą, liczne zainteresowania oraz fotografię. Laureat 3 miejsca w konkursie fotograficznym “Świdermajer” realizowanego przez otwocki portal Swidermajer.Info.
Miejsce: Dominium Pizza ul. Polna 5B.
Organizator: Serwis Swidermajer. Info www.swidermajer.info

ULICZNA WYSTAWA FOTOGRAFII ŚWIDERMAJER INSPIRACJE - wystawa to efekt trzy miesięcznej pracy sekcji fotograficznej działającej przy MOk Józefów nad projektem „Świdermajer inspiracje”
Miejsce: ul Kardynała Wyszyńskiego 1 (pomnik Łączniczki)
Organizator: MOK Józefów

Nowy Świdermajer, R. LewandowskiNowy Świdermajer, R. LewandowskiNowy Świdermajer, R. Lewandowski

Ciekawe linki związane z tematyką świdermajerów:

www.swidermajer.org
www.swidermajer.pl
www.pocztowki.waw.pl/Linia_Otwocka.html
www.muzeum.ock.com.pl
www.swidermajer.info
www.andriolli.pl